H Ουγγαρία στην Ευρωζώνη;

Η Ουγγαρία του νέου πρωθυπουργού Πέτερ Μάγκιαρ προσεγγίζει ξανά την Ευρώπη και βάζει πλώρη για το ευρώ. Ωστόσο, το εγχείρημα δεν θα είναι εύκολο.«Η Ουγγαρία επιστρέφει στην Ευρώπη» εκτιμούν πολλοί αναλυτές μετά την εκλογική ήττα του λαϊκιστή Βίκτορ Όρμπαν, τον οποίο διαδέχεται στην πρωθυπουργία ο Πέτερ Μάγκιαρ. Με τη νέα κυβέρνηση τίθεται εκ νέου ο στόχος για ένταξη στην Ευρωζώνη μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Βέβαια, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ουγγαρίας εκτιμά ότι το σχέδιο αυτό ακούγεται «εξαιρετικά φιλόδοξο», δεδομένου ότι ο Βίκτορ Όρμπαν αφήνει πίσω του μία εξασθενημένη οικονομία και ένα δημοσιονομικό χάος. Ωστόσο, αν η ένταξη γίνει με την κατάλληλη στρατηγική, τα πλεονεκτήματα για την Ουγγαρία θα ήταν σημαντικά.

«Λίγα περιθώρια ελιγμών»

Πρώτο βήμα και αδιαπραγμάτευτος στόχος για τον νέο πρωθυπουργό Μάγκιαρ θα ήταν η εκπλήρωση των κριτηρίων που προβλέπονται για την ένταξη στο ευρώ. Όπως επισημαίνει πάντως στην Deutsche Welle ο Σιλί Τιάν από το Economist Intelligence Unit, η παρούσα κατάσταση αφήνει ελάχιστα περιθώρια δημοσιονομικών ελιγμών στη νέα κυβέρνηση και, κατά συνέπεια, «δεν περιμένουμε μία προσχώρηση της Ουγγαρίας μέσα στην επόμενη δεκαετία».

Ωστόσο, το κυβερνών κόμμα Tisza φαίνεται εξαιρετικά φιλόδοξο και έχει διακηρύξει ως προτεραιότητά του την επιστροφή στην ευρωπαϊκή «ορθοδοξία», μακριά από την «ανελεύθερη δημοκρατία» που ευαγγελιζόταν ο Βίκτορ Όρμπαν. Η ένταξη στο ευρώ θα διέδιδε το μήνυμα γρήγορα και με έμφαση. Σε ένα πρώτο βήμα, ο Μάγκιαρ πιέζει τις Βρυξέλλες να «ξεπαγώσουν» κονδύλια συνολικού ύψους 17 δισεκατομμυρίων ευρώ, τα οποία δεν είχαν εκταμιευθεί λόγω της αντιδημοκρατικής διακυβέρνησης Όρμπαν. Από αυτά, τα 10 δις. θα πρέπει να εκταμιευθούν μέχρι τον Αύγουστο, διαφορετικά χάνονται οριστικά για την Ουγγαρία με βάση το ισχύον δίκαιο.

Οι Ούγγροι «θα σφίξουν το ζωνάρι

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του 2025, το 75% των Ούγγρων δηλώνει έτοιμο να υιοθετήσει το ευρώ, ωστόσο ένα εξίσου υψηλό ποσοστό εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο είναι ρεαλιστικό αυτό σε εύθετο χρόνο. Το κυβερνών κόμμα Tisza ελπίζει ότι η θεωρητική στήριξη στο κοινό νόμισμα θα βοηθήσει να γίνουν αποδεκτές οι περικοπές και οι φορολογικές επιβαρύνσεις που απαιτούνται για να εξυγιανθούν τα δημόσια οικονομικά.

«Είναι φιλόδοξος, αλλά όχι ακατόρθωτος ο στόχος της ένταξης στο ευρώ το 2030» αναφέρει στην Deutsche Welle η πρώην υποδιοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Γιούλια Κιράλυ. «Η μεγάλη πρόκληση θα είναι να εκπληρωθούν τα κριτήρια του Μάαστριχτ», που αφορούν τον πληθωρισμό, το δημόσιο χρέος, το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού και το ύψος των επιτοκίων. Επί του παρόντος η Ουγγαρία δεν εκπληρώνει κανένα από αυτά τα κριτήρια.

Τα υπέρ και τα κατά της ένταξης

Έκτιμάται πάντως ότι από τη στιγμή που θα ανακοινωθεί επισήμως ο στόχος της κυβέρνησης Μάγκιαρ για ένταξη στο ευρώ, ήδη αυτό θα έχει ευεργετικές συνέπειες για το εθνικό νόμισμα, το φιορίνι, και την σταθερότητά του. Θετικές θα είναι και οι επιπτώσεις για τον πληθωρισμό και τα επιτόκια. Υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), που θα βοηθήσει να συγκρατηθούν οι δημόσιες δαπάνες, αναμένεται να μειωθεί και το κόστος δανεισμού για την ουγγρική οικονομία.

Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα για μία οικονομία με έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό, όπως η ουγγρική, είναι πως η συμμετοχή στην Ευρωζώνη εξαλείφει την οικονομική επιβάρυνση από το κόστος των συναλλαγών, αλλά και τους κινδύνους που απορρέουν από διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών.

Το κύριο αντίτιμο είναι ότι η Ουγγαρία θα απολέσει την αυτονομία της στο πεδίο της νομισματικής πολιτικής, ακόμη και σε περίπτωση κρίσης. Από την άλλη πλευρά, θα έχει πρόσβαση σε παροχή ρευστότητας μέσω της Ευρωζώνης και προγράμματα διάσωσης, εφόσον παραστεί ανάγκη.

Επιφυλάξεις για την ένταξη

Βεβαίως, είναι πρόσφατες οι μνήμες από την ελληνική κρίση χρέους, η οποία αποδείχθηκε μεταδοτική, αλλά και εξαιρετικά δαπανηρή. Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει ενδοιασμούς στα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, τα οποία θα πρέπει να δώσουν τη συγκατάθεσή τους για την προσχώρηση της Ουγγαρίας. Επιπλέον δεν έχει εκλείψει ο κίνδυνος μίας νέας στροφής προς την «ανελεύθερη δημοκρατία», πιθανώς μετά τις εκλογές του 2030. «Η Ουγγαρία μάλλον θα αντιμετωπιστεί με σκεπτικισμό και θα πρέπει να πείσει ότι η συμμετοχή στην Ευρωζώνη αποτελεί κοινό πρόταγμα για όλες τις πολιτικές δυνάμεις» επισημαίνουν αναλυτές της εταιρείας συμβούλων Capital Economics με έδρα το Λονδίνο.

Πάντως, η ΕΕ βλέπει θετικά την ένταξη της Ουγγαρίας στο ευρώ. Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επαινεί τη χώρα για την «επιστροφή της στον δρόμο της Ευρώπης», ο οποίος, σύμφωνα με την επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, οδηγεί απευθείας στο ευρώ. Δεδομένου ότι όλες οι ανατολικοευρωπαϊκές χώρες της «Ομάδας του Βίσεγκραντ» έχουν οικονομίες με έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό, μάλλον αποτελεί έκπληξη ότι μέχρι σήμερα μόνο μία από αυτές- η Σλοβακία- έχει υιοθετήσει το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Η προσχώρηση της Ουγγαρίας ενισχύει την οικονομική και πολιτική συνοχή εντός της ΕΕ. Δεν αναμένεται ωστόσο να επηρεάσει την αντίστοιχη απόφαση της Τσεχίας ή της Πολωνίας.

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

Πηγή: Deutsche Welle