Λίγο λιγότερα από 100 πλοία έχουν διασχίσει το Στενό του Ορμούζ από τις αρχές Μαρτίου, σύμφωνα με δεδομένα που ανέλυσε το BBC, παρά τις περιοδικές επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας στην περιοχή από τις ιρανικές δυνάμεις.
Ενώ ορισμένα ενεργειακά και καθημερινά αγαθά εξακολουθούν να διακινούνται μέσω μιας από τις πιο πολυσύχναστες ναυτιλιακές οδούς στον κόσμο, η καθημερινή κίνηση έχει μειωθεί κατά περίπου 95% από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Διαβάστε όλες τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Πριν από τον πόλεμο, περίπου 138 πλοία περνούσαν από το στενό κάθε μέρα σύμφωνα με το Κοινό Ναυτιλιακό Κέντρο Πληροφοριών (Joint Maritime Information Centre), μεταφέροντας το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου.
Τα στοιχεία που παρείχαν οι αναλυτές ναυτιλίας της Kpler δείχνουν 99 σκάφη να διασχίζουν το στενό πέρασμα μέχρι στιγμής αυτόν τον μήνα, δηλαδή έναν μέσο όρο μόλις 5-6 σκαφών την ημέρα.
Το BBC εξέτασε τα πλοία που πραγματοποιούν το ταξίδι και τους κινδύνους που αναλαμβάνουν. Η ανάλυση δείχνει ότι περίπου το ένα τρίτο αυτών των πρόσφατων διελεύσεων έγινε από πλοία με διασυνδέσεις με το Ιράν.
Σε αυτά περιλαμβάνονται 14 σκάφη που πλέουν υπό τη σημαία του Ιράν και άλλα που βρίσκονται υπό καθεστώς κυρώσεων λόγω ύποπτων δεσμών με το εμπόριο πετρελαίου της Τεχεράνης.
Εννέα άλλα πλοία ανήκαν σε εταιρείες με διευθύνσεις που συνδέονται με την Κίνα, ενώ έξι ανέφεραν την Ινδία ως προορισμό τους.
Η ανάλυση αποκαλύπτει επίσης ότι αρκετά πλοία που δεν συνδέονται με το Ιράν έχουν ελλιμενιστεί στα λιμάνια της χώρας, συμπεριλαμβανομένων σκαφών που ανήκουν σε ελληνικές εταιρείες.
Ορισμένα πλοία που διασχίζουν επιτυχώς το στενό φαίνεται να ακολουθούν μεγαλύτερη διαδρομή από τη συνηθισμένη.
Τα δεδομένα εντοπισμού ενός πετρελαιοφόρου με σημαία Πακιστάν υποδηλώνουν ότι έπλευσε κοντά στις ιρανικές ακτές κατά τη διέλευσή του από τα στενά στις 15 Μαρτίου, αντί για τη συνηθέστερα χρησιμοποιούμενη διαδρομή μέσω της μέσης.
Ο Μπράντλεϊ Μάρτιν, ανώτερος ερευνητής στη δεξαμενή σκέψης RAND Corporation για την άμυνα των ΗΠΑ, δήλωσε ότι το πλοίο πιθανότατα «ανταποκρινόταν σε κάποιο σύνολο οδηγιών από το Ιράν».
Λέει ότι η πορεία του θα μπορούσε να υποδηλώνει την παρουσία ναρκών ή μια προσπάθεια των ιρανών αξιωματούχων να καταστήσουν το πλοίο πιο εύκολο στην αναγνώριση.
Αναγκάζοντας τα σκάφη να αλλάξουν πορεία, τα πλοία εισέρχονται στα χωρικά ύδατα του Ιράν και στους ναυτιλιακούς κανόνες της Τεχεράνης, λέει η Μισέλ Βίζε Μπόκμαν από τη Windward Maritime Analytics.
«Το συμπέρασμά μου είναι ότι το Ιράν κλείνει και ελέγχει τα στενά μέσω του φόβου της επίθεσης και επίσης του φόβου των ναρκών. Γι’ αυτό όλοι αναγκάζονται να κάνουν τον κύκλο και να “αγκαλιάζουν” την ακτογραμμή των χωρικών του υδάτων αντί να διέρχονται από αυτό το διεθνές κανάλι ναυσιπλοΐας», δήλωσε στο BBC.
Ο Μάικλ Κόνελ από το Κέντρο Ναυτικών Αναλύσεων (CNA) με έδρα τις ΗΠΑ συμφωνεί ότι τα πλοία ακολουθούν διαφορετική διαδρομή. «Πιθανώς έχουν κάποια συμφωνία με τις ιρανικές αρχές ότι αν παραμείνουν σε μια καθορισμένη λωρίδα, είναι ασφαλείς».
Τέσσερις απειλές για τη ναυσιπλοΐα
Από τότε που ξεκίνησε η σύγκρουση, έχουν επαληθευτεί επιθέσεις σε 20 εμπορικά σκάφη στα ανοικτά των ιρανικών ακτών, όχι όλα σε άμεση γειτνίαση με το Στενό του Ορμούζ.
Στις 11 Μαρτίου, το φορτηγό πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου Mayuree Naree, με σημαία Ταϊλάνδης, χτυπήθηκε από δύο βλήματα ενώ προσπαθούσε να διέλθει. Τρία από τα 23 μέλη του πληρώματος παραμένουν αγνοούμενα, και πιστεύεται ότι εγκλωβίστηκαν στο μηχανοστάσιο όταν το πλοίο χτυπήθηκε.
Οι ιδιοκτήτες του πλοίου δήλωσαν ότι το πλήρωμα που επέζησε υπέστη «τραυματική εμπειρία στη θάλασσα όταν χτυπήθηκε από δύο εκρήξεις».
Δύο άλλα σκάφη -το ελληνικών συμφερόντων Star Gwyneth και το αμερικανικών συμφερόντων MT Safesea Vishnu- δέχθηκαν επίσης επίθεση την ίδια ημέρα.
«Οι εμπορικές ναυτιλιακές οδοί δεν μπορούν να γίνουν ζώνες μάχης», δήλωσε ο ιδιοκτήτης του MT Safesea Vishnu.
Ένα άτομο έχασε τη ζωή του στην επίθεση ενώ το πλοίο ήταν αγκυροβολημένο στα ανοικτά του Ιράκ. Και τα 28 μέλη του πληρώματος αναγκάστηκαν να πηδήξουν στο νερό για να ξεφύγουν από το φλεγόμενο πλοίο, δήλωσε ο κ. S V Anchan. «Αυτοί οι άνδρες και οι γυναίκες δεν είναι στρατιώτες… είναι επαγγελματίες που κρατούν το παγκόσμιο εμπόριο σε κίνηση».
Ο συνδυασμός απειλών -drones, πύραυλοι, ταχύπλοα σκάφη επίθεσης και ενδεχομένως νάρκες- αποτελεί σοβαρή πρόκληση, λέει ο Άρουν Ντόσον από το Freeman Air and Space Institute του King’s College.
«Ένα παραδοσιακό ναρκαλιευτικό που εκτελεί αργή, επίπονη εργασία θα δυσκολευτεί να εντοπίσει νάρκες και να τις απενεργοποιήσει εάν δέχεται ταυτόχρονα επίθεση από αέρα και επιφάνεια», δήλωσε.
Το Ιράν μπορεί επίσης να χρησιμοποιήσει τη γεωγραφία του στενού προς όφελός του. Όχι μόνο τα στενά είναι στενά και ρηχά, αλλά και η ακτογραμμή είναι ορεινή. Αυτό επιτρέπει στο Ιράν να εξαπολύει επιθέσεις από υπερυψωμένα σημεία, στις οποίες τα πλοία έχουν λιγότερο χρόνο να αντιδράσουν.
Σε μια προσπάθεια να αποφύγουν τον εντοπισμό, πολλά πλοία φαίνεται να απενεργοποιούν σκόπιμα το σύστημα εντοπισμού τους – γνωστό ως AIS (Automatic Identification System).
«Η συντριπτική πλειονότητα αυτών [των πλοίων] διασχίζουν τα στενά “με τα μάτια κλειστά”», λέει ο Δημήτρης Αμπατζίδης από την Kpler.
Απενεργοποιώντας τους πομπούς τους καθώς εισέρχονται στον Κόλπο του Ομάν, τα σκάφη εξαφανίζονται από τους χάρτες και στη συνέχεια επανεμφανίζονται ώρες ή ημέρες αργότερα σε διαφορετική τοποθεσία.
Αν και αυτό βοηθά τα πλοία να αποκρύψουν τη θέση τους, παρουσιάζει επίσης προκλήσεις για εταιρείες όπως η Kpler που παρακολουθούν τις κινήσεις στα στενά.
«Τα πάντα έχουν επικυρωθεί από τους αναλυτές μας μέσω χειροκίνητης επαλήθευσης… και με τη χρήση δορυφορικών εικόνων επίσης», δήλωσε ο Αμπατζίδης στο BBC.
Πηγή: skai.gr
