Στη σκιά του ICE: Η Ευρώπη μοιράζεται με τις ΗΠΑ τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί τις συνομιλίες για να παραχωρήσει στις αμερικανικές συνοριακές αρχές πρωτοφανή πρόσβαση στα δεδομένα των Ευρωπαίων, παρά τις αυξανόμενες ανησυχίες για αμερικανική παρακολούθηση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί συμφωνία για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τους ταξιδιώτες, συμπεριλαμβανομένων δακτυλικών αποτυπωμάτων και αρχείων επιβολής του νόμου, ώστε οι ΗΠΑ να μπορούν να καθορίσουν εάν «αποτελούν κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη», σύμφωνα με επίσημα έγγραφα που αποκαλύπτει το Politico.

Αξιωματούχοι της Επιτροπής πέταξαν στην Ουάσινγκτον την περασμένη εβδομάδα για τον πρώτο γύρο διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν το θέμα και επικαλείται το δίκτυο.

Το αίτημα της κυβέρνησης Τραμπ για βαθύτερη πρόσβαση έρχεται μετά την πρόταση της αμερικανικής συνοριακής υπηρεσίας τον Δεκέμβριο να αναθεωρήσει την ιστορία των πέντε ετών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται καθώς η υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων των ΗΠΑ (ICE) βρίσκεται υπό αυστηρό έλεγχο για τη χρήση τεχνολογίας επιτήρησης εναντίον διαδηλωτών σε πόλεις όπως η Μινεάπολη.

Το αίτημα της κυβέρνησης Τραμπ για βαθύτερη πρόσβαση έρχεται μετά την πρόταση της αμερικανικής υπηρεσίας συνοριακής φύλαξης τον Δεκέμβριο για εξέταση του ιστορικού των μέσων κοινωνικών δικτύωσης της τελευταίας πενταετίας για κάθε αλλοδαπό που επισκέπτεται τις ΗΠΑ. Οι συνομιλίες διεξάγονται ενώ η αμερικανική υπηρεσία μετανάστευσης και τελωνείων (ICE) βρίσκεται υπό έντονη κριτική για τη χρήση τεχνολογίας επιτήρησης εναντίον διαδηλωτών σε πόλεις όπως η Μινεάπολη.

Οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να ανασταλούν μέχρι να διασφαλιστεί η ασφάλεια και η ιδιωτικότητα των πολιτών στην ΕΕ και τις ΗΠΑ, δήλωσε σε συνέντευξή της η φιλελεύθερη βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρακέλ Γκαρσία Ερμίδα-βαν ντερ Βάλε.

Ο Ρομέν Λανό, νομικός ερευνητής στην ΜΚΟ Statewatch, δήλωσε ότι οι βάσεις δεδομένων της αστυνομίας στην Ευρώπη θα μπορούσαν να περιέχουν πληροφορίες για οποιονδήποτε, από διαδηλωτές έως δημοσιογράφους, που θα μπορούσαν να θεωρηθούν «απειλή» και ότι — βάσει της συμφωνίας που συζητείται — αυτές οι πληροφορίες θα βρίσκονται στη διάθεση των συνοριακών αρχών των ΗΠΑ, οι οποίες θα μπορούσαν να αρνηθούν την είσοδο σε αυτά τα άτομα στις Ηνωμένες Πολιτείες ή ακόμη και να τους θέσουν υπό κράτηση.

Οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές «εξετάζουν με μεγάλη προσοχή τι συμβαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε στο Politico ο Βόιτσεχ Βιεβιόροφσκι, εσωτερικός επόπτης προστασίας δεδομένων της ΕΕ. Η Ευρώπη «πρέπει να είναι προσεκτική» σχετικά με το πώς επιτρέπει τη ροή δεδομένων Ευρωπαίων στις ΗΠΑ, τόνισε. 

Πρωτοφανής πρόσβαση

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν πρόσβαση σε πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων βιομετρικών δεδομένων, όπως δακτυλικά αποτυπώματα, που είναι αποθηκευμένα σε εθνικές βάσεις δεδομένων σε ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με επεξηγηματικό σημείωμα που στάλθηκε σε εθνικούς εμπειρογνώμονες. Τα δεδομένα θα χρησιμοποιηθούν για την «αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης και για την πρόληψη, ανίχνευση και καταπολέμηση σοβαρών εγκλημάτων και τρομοκρατικών αδικημάτων», ανέφερε το σημείωμα.

Σε προηγούμενη γνωμοδότηση σχετικά με τη συμφωνία, η Ευρωπαϊκή Αρχή Προστασίας Δεδομένων (EDPS) – ένας εποπτικός φορέας που συμβουλεύει την Κομισιόν σχετικά με τις πολιτικές απορρήτου – σημείωσε ότι η συμφωνία θα είναι η πρώτη του είδους της που θα επιτρέπει την «κοινή χρήση προσωπικών δεδομένων μεγάλης κλίμακας… για τον σκοπό του ελέγχου των συνόρων και της μετανάστευσης» με χώρα εκτός ΕΕ.

Η Επιτροπή θα διαπραγματευτεί μια συμφωνία-πλαίσιο που θα χρησιμεύσει ως πρότυπο για διμερείς συμφωνίες, οι οποίες ονομάζονται Ενισχυμένες Εταιρικές Σχέσεις για την Ασφάλεια των Συνόρων (EBSP) και τις οποίες οι εθνικές κυβερνήσεις συνάπτουν με την Ουάσιγκτον. Τον Δεκέμβριο, οι χώρες της ΕΕ ενέκριναν το αίτημα της Κομισιόν να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ.

Η Ουάσινγκτον πιέζει τους ομολόγους της στην ΕΕ επιβάλλοντας προθεσμία για την επίτευξη των διμερών συμφωνιών έως το τέλος του 2026. Εάν οι χώρες δεν καταφέρουν να καταλήξουν σε συμφωνία με τις ΗΠΑ, κινδυνεύουν να αποκλειστούν από το πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης (βίζα) των ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ έχουν καταστήσει υποχρεωτικό όλες οι χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης να διαθέτουν EBSP.

«Η πίεση που ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες στα κράτη μέλη μας, οι απειλές ότι εάν δεν συμφωνήσετε με αυτό, θα ακυρώσουμε την πρόσβασή σας στο πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης, αυτό είναι ένα στοιχείο εκβιασμού που δεν μπορούμε να αφήσουμε να περάσει», υπογράμμισε η ευρωβουλευτής Ρακέλ Γκαρσία βαν ντερ Γουάλε. 

Η EDPS προειδοποίησε ότι το πεδίο εφαρμογής της ανταλλαγής δεδομένων πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο περιορισμένο, με σαφείς αιτιολογήσεις για κάθε αίτημα, διαφάνεια όσον αφορά τον τρόπο χρήσης των δεδομένων και δυνατότητα δικαστικής προσφυγής στις ΗΠΑ για κάθε πρόσωπο.

Ο εκπρόσωπος της Κομσιόν, Μάρκους Λάμερτ, διαβεβαίωσε σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου ότι το υπό διαπραγμάτευση πλαίσιο θα περιλαμβάνει «σαφείς και ισχυρές διασφαλίσεις για την προστασία των δεδομένων» και θα διασφαλίσει «έναν μη συστηματικό χαρακτήρα της ανταλλαγής πληροφοριών και ότι η ανταλλαγή περιορίζεται σε ό,τι είναι απολύτως απαραίτητο για την επίτευξη των στόχων αυτής της συνεργασίας».

Η ιδιωτικότητα υπό πίεση

Η πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα είναι μόνο το τελευταίο ζήτημα που προκαλεί τριβές σε μια προβληματική σχέση μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΕ.

Από το 2013, οπότε ο Έντουαρντ Σνόουντεν αποκάλυψε τις πρακτικές μαζικής παρακολούθησης των ΗΠΑ που επηρεάζουν τους Ευρωπαίους, η ΕΕ έχει αυστηροποιήσει τους ελέγχους στον τρόπο με τον οποίο η Ουάσινγκτον χειρίζεται τα δεδομένα των Ευρωπαίων.

Από την περσινή επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία, αξιωματούχοι και ομάδες υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επέκριναν την κίνηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ να καταργήσει σημαντικό εποπτικό φορέα που είχε αναλάβει την επίβλεψη των μέτρων προστασίας της ιδιωτικής ζωής για την προστασία των Ευρωπαίων.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επίσης εντείνει τη μαζική παρακολούθηση των πολιτών από ομοσπονδιακές υπηρεσίες όπως η ICE, μεταξύ άλλων μέσω συμβάσεων με την ισραηλινή εταιρεία spyware Paragon, τον κολοσσό ανάλυσης δεδομένων Palantir και άλλες εταιρείες.

Η Capgemini, μια εξέχουσα γαλλική εταιρεία πληροφορικής, δήλωσε την Κυριακή ότι πωλεί τις αμερικανικές δραστηριότητές της, αφού αντιμετώπισε πολιτική αντίδραση από τη γαλλική κυβέρνηση ότι το λογισμικό της χρησιμοποιήθηκε από τις αρχές της ICE.

Ομάδες πολιτικών δικαιωμάτων, νομοθέτες και άλλοι εποπτικοί φορείς φοβούνται τη νέα συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ. Οι διμερείς συμφωνίες για κοινή χρήση δεδομένων θα συνέβαλαν σε οπισθοδρόμηση όσον αφορά τα δικαιώματα απορρήτου, τονίζουν.

«Οι τρέχουσες πρωτοβουλίες παρουσιάζονται ως μέτρα για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, αλλά στην πραγματικότητα πολλές από αυτές υιοθετούνται για να αποθαρρύνουν (τον πολιτικό ακτιβισμό)», δήλωσε στέλεχος της Statewatch.

Η ντερ Γουάλε προειδοποίησε: «Εάν οι άνθρωποι πρέπει να πάνε στις Ηνωμένες Πολιτείες, αν δεν είναι επιλογή, αλλά κάτι που υποχρεούνται να κάνουν, υπάρχει κίνδυνος αυτολογοκρισίας».

«Κι όλα αυτά από μια κυβέρνηση (ΗΠΑ) που ισχυρίζεται ότι είναι ο μεγαλύτερος υπερασπιστής της ελευθερίας του λόγου. Αυτό που κάνουν με τις πράξεις τους είναι να περιορίζουν τη δυνατότητα των ανθρώπων να εκφράζονται ελεύθερα, γιατί διαφορετικά μπορεί να μην έχουν πρόσβαση στη χώρα» παρατήρησε. 
 

Πηγή: skai.gr